بازار گاوی و خرسی چیست؟


عملکرد شاخص DJIA از سال ۱۹۱۵

بازار گاوی چیست؟ تعریف، مثال و تکنیک‌ در ترید

یکی از اساسی‌ترین و مهم ترین مسائل در بازارهای مالی، روند بازار نام دارد. روند بازار یا (Market Trend) را اغلب می‌توان به عنوان جهت کلی حرکت یک دارایی یا بازار در نظر گرفت. درواقع به همین خاطر است که تحلیل گران تکنیکال و بازار گاوی و خرسی چیست؟ بنیادین، روند بازار را به نحوی دقیق بررسی می‌کنند. در این میان روند صعودی بازار با نام بازار گاوی شناخته می‌شود.

بازار گاوی برای ترید و معامله بسیار ساده است و می‌توان از آسان‌ترین استراتژی‌های معامله‌گری و سرمایه‌گذاری در چنین بازاری بهره برد. حتی معامله‌گرهای بی‌تجربه نیز می‌توانند با توجه به شرایط مطلوب بازار گاوی، پرسود عمل کنند. با این اوصاف درک چگونگی حرکت بازار در انواع دوره‌ها نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

در این مقاله بیشتر در خصوص بازار گاوی و نحوه ترید و معامله در این روند صحبت خواهیم کرد.

بازار گاوی چیست؟

احتمالاً اصطلاحات بازار گاوی و یا خرسی را از زبان معامله‌گران شنیده باشید. زمانی که یک معامله‌گر از بازار گاوی صحبت می‌کند، به این معناست که انتظار دارد قیمت‌ها بیشتر شوند و زمانی که از بازار خرسی صحبت می‌شود روند رو به کاهش قیمت‌ها مدنظر است.

تعریف ساده بازار گاوی به زمانی اختصاص می‌یابد که در آن قیمت‌ها صعودی و رو به افزایش است. از اصطلاح بازار گاوی اغلب در بازار سهام استفاده می‌شود. بااین‌حال می‌توان این روند صعودی را در انواع بازارهای مالی از جمله فارکس، اوراق قرضه، کالاها، املاک و حتی ارزهای دیجیتال مشاهده کرد. علاوه بر این، اصطلاح بازار گاوی ممکن است درباره دارایی خاص مانند بیت کوین، اتریوم یا بایننس کوین هم استفاده شود.

البته استفاده از این اصطلاح به اینجا ختم نشده و می‌تواند به بخش‌های مختلف نیز اشاره داشته باشد. به‌عنوان‌مثال در توکن‌های کاربردی(Utility token)، ارزهای مبتنی بر حفظ حریم خصوصی(Privacy coins) یا سهام بیوتکنولوژی (Biotech) نیز اصطلاح بازار گاوی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

از اصطلاح گاوی همچنین می‌توان به مفهوم سوددهی یک بازار در فاصله‌های بلندمدت هم استفاده کرد، هرچند ممکن است این سناریو رخ ندهد. به‌طورکلی گاوی بودن بازار لزوماً به این معنی نیست که در حال حاضر یک فرصت ترید طولانی‌مدت برای معامله‌گر مهیا است بلکه به این مفهوم است که قیمت‌ها در حال افزایش‌اند و یا انتظار می‌رود که افزایش پیدا کنند.

فراموش نکنید که بازار گاوی ابداً به این معنا نیست که افت یا نوسان قیمت وجود ندارد. به همین دلیل است که باید بازارهای گاوی را در بازه زمانی بزرگ‌تری در نظر گرفت. باید توجه داشت که بازارهای گاوی می‌توانند دارای دوره‌های افت یا ثبات نیز باشند. بااین‌وجود روند اصلی صعودی بازار شکسته نخواهد شد.

با نگاهی به نمودار بیت کوین در عکس پایین بیشتر متوجه این مسئله خواهید شد.

نمودار قیمتی بیت کوین (۲۰۲۰-۲۰۱۰)

همان‌طور که می‌بینید در این نمودار دوره‌های کاهش قیمت و حتی چند مورد سقوط شدید قیمت دیده می‌شود. بااین‌وجود این بازار از لحظه تأسیس تا به امروز صعودی است.

بنابراین تعریف بازار گاوی تا حد زیادی به دوره زمانی مورد نظر وابسته است. به‌طورمعمول زمانی که از اصطلاح بازار گاوی استفاده می‌شود بازه‌های مورد نظر چندماهه یا چندساله است.

در تحلیل بازار، روند در بازه زمانی بزرگ‌تر از اعتبار بیشتری نسبت به روند در بازه زمانی کوچک‌تر برخوردار است. بنابراین ممکن است در یک بازار گاوی طولانی‌مدت، دوره‌های بلندمدت افول قیمتی نیز مشاهده شود و ازآنجایی‌که این حرکات خلاف روند اصلی است، آثار سوء ی از جمله بی‌ثباتی بر بازار دارد.

نمونه‌های بازار گاوی

برخی از معروف‌ترین نمونه‌های بازار گاوی در بورس اوراق بهادار آمریکا مشاهده‌شده است. در این زمان‌ها قیمت سهام و شاخص‌های بازار (مانند Nasdaq 100) به طور مداوم در حال افزایش بوده است.

آنچه مشخص است اقتصاد جهانی بین بازارهای گاوی و بازار خرسی در نوسان است. این چرخه‌های اقتصادی می‌تواند سال‌ها یا حتی دهه‌ها طول بکشد.

برخی معتقدند که بازار گاوی از دوران پس از بحران مالی ۲۰۰۸ آغازشده و تا زمان شیوع ویروس کرونا ادامه داشته است “طولانی‌ترین بازار گاوی در طول تاریخ”. هرچند این مسئله با توجه به دیدگاه ما، می‌تواند درست یا نادرست تلقی شود.

اگر نگاهی به عملکرد بلندمدت شاخص ( Dow Jones Industrial Average (DJIA بیندازیم. می‌توان مشاهده کرد که این بازار در یک قرن گذشته همواره گاوی بوده است. مطمئناً دوره‌هایی از افول هم دیده می‌شود و سال‌ها ادامه داشته است، مانند سال ۱۹۲۹ یا ۲۰۰۸ ، اما روند کلی همچنان رو به بالا بوده است.

عملکرد شاخص DJIA از سال ۱۹۱۵

برخی معتقدند که می‌توان چنین روند مشابهی را در بازار بیت کوین نیز مشاهده کرد. اما مسلماً نمی‌توان با قطعیت بیان کرد که آیا بیت کوین با یک بازار خرسی چندساله مواجه خواهید شد یا خیر. همچنین توجه داشته باشید که اکثر ارزهای دیجیتال دیگر (altcoins) احتمالاً هرگز افزایش قیمتی مشابه بیت کوین را تجربه نخواهند کرد، پس با دانستن این نکته آگاهانه سرمایه‌گذاری کنید.

تفاوت بازار گاوی با بازار خرسی در چیست؟

درواقع این دو اصطلاح مفاهیم متضادی هستند. به همین خاطر دریافتن تفاوت آن‌ها نباید چندان کار دشواری باشد. اگر روند قیمت در بازار گاوی افزایش باشد، این روند در بازار خرسی رو به کاهش است.

تفاوت این دو بازار موضع معامله‌گران و سرمایه‌گذاران را نیز مشخص می‌کند. در بازار گاوی، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران معمولاً موقعیت لانگ (Long) داشته درحالی‌که در یک بازار خرسی موقعیت آن‌ها روی شورت (Short) تنظیم می‌شود و یا حتی ترجیح می‌دهند وارد معاملات نشده و سرمایه خود را به صورت نقد نگهداری کنند.

در بعضی موارد، تبدیل سرمایه به پول نقد یا ارزهای دیجیتال با نرخ ثابت (Stable coins) ممکن است به معنای گرفتن موقعیت Short یا محافظت سرمایه (Hedge) محسوب شود، چرا که روند نزولی قیمت‌ها کاملاً قابل انتظار است.

البته بد نیست بدانید که استراتژی نقد شدن به حفظ سرمایه می‌انجامد و موقعیت شورت (Short) گرفتن به معنای کسب سود از کاهش قیمت یک دارایی است. همین‌طور اگر یک دارایی را به امید اینکه با قیمت پایین خریداری کنید به فروش برسانید، حتی اگر از این کاهش به صورت مستقیم سودی به شما نرسد باز هم موقعیت شورت (Short) گرفته‌اید.

در این میان نباید کارمزدها را از یاد ببرید. استراتژی تبدیل سرمایه و نگهداری آن به صورت ارزهای دیجیتال با نرخ‌های ثابت هزینه‌بر نیست و مجبور به پرداخت کارمزدهای احتمالی در زمان‌های متفاوت نخواهید شد و تنها در زمان برداشت و انتقال به کیف پول است که باید کارمزد پرداخت کنید.

فراموش نکنید که بسیاری از موقعیت‌های شورت (Short) برای باز ماندن سفارش نیازمند پرداخت کارمزد یا پرداخت نرخ بهره هستند. به همین خاطر معاملات آتی یا فیوچر (Futures) برای معاملات بلندمدت شورت (Short) ایدئال‌تر است زیرا برای انجام این معاملات کارمزدی شامل آن‌ها نمی‌شود.

چگونه معامله‌گران می‌توانند از بازارهای گاوی کسب سود کنند؟

مسئله اساسی‌ای که در پشت معاملات بازارهای گاوی وجود دارد، نسبتاً ساده است. قیمت‌ها در حال افزایش است، به همین خاطر گرفتن موقعیت لانگ (Long) بر معاملات و خرید در کف (Buying dips)، به‌طورکلی یک استراتژی منطقی به شمار می‌رود. به همین دلیل استراتژی خرید و نگهداری (Hold Strategy) و میانگین هزینه دلار (Dollar-cost averaging) به‌طورکلی برای بازارهای بلندمدت گاوی مناسب است.

به قول جمله معروف که ” روند دوست شماست، تا زمانی که دیگر دوست شما نباشد!” شما باید جهت معاملات را با روند بازار تنظیم کنید و در عین حال فراموش نکنید که هیچ روندی همیشگی نیست و ممکن است یک استراتژی در بخش‌هایی از یک چرخه بازار عملکرد مناسبی نداشته باشد.

در بازار تنها مسئله قطعی این است که هیچ قطعیتی وجود ندارد و همه‌چیز می‌تواند تغییر کند و قطعاً تغییر خواهد کرد. همان‌طور که با شروع همه‌گیری ویروس COVID-19 مشاهده کردیم، بازارهای گاوی چندساله می‌تواند تنها ظرف چند هفته از بین بروند.

به طور طبیعی، بیشتر سرمایه‌گذاران در بازار گاوی تمایل دارند پول بیشتری برای هر دارایی بپردازند یا اصطلاحاً رفتار گاوی (Bullish) از خود نشان دهند. این امری منطقی است زیرا می‌دانند قیمت‌ها در حال افزایش است بنابراین احساس کلی (Sentiment) به بازار نیز باید گاوی باشد. بااین‌حال، حتی در بازار گاوی، برخی از سرمایه‌گذاران رفتاری خرسی خواهند داشت و اگر از استراتژی معاملاتی مناسبی بهره ببرند، حتی ممکن است در معاملات کوتاه‌مدت نزولی، با شورت (Short) گرفتن سود هم کسب کنند.

به همین ترتیب، برخی از معامله‌گران تلاش می‌کنند تا از سقف‌های اخیر در بازار گاوی موقعیت شورت (Short) بگیرند. بااین‌وجود، این‌ها استراتژی‌های پیشرفته‌ای هستند و به‌طورکلی برای تریدرهای حرفه‌ای مناسب‌تر است. به عنوان بازار گاوی و خرسی چیست؟ یک معامله‌گر کم‌تجربه، معقول‌تر است تا بر اساس روند ترید کنید. بسیاری از سرمایه‌گذاران در تلاش برای گرفتن موقعیت شورت (Short) در بازار گاوی به دام افتاده‌اند. هرگز فراموش نکنید که قدم گذاشتن در مقابل یک گاو خشمگین یا یک لوکوموتیو کاری خطرناک است.

سخن آخر

به‌طورکلی ساده‌ترین استراتژی معاملات در هر روند، پیروی از جهت و روند کلی بازار است و همان‌طور که اشاره شد، بازارهای گاوی نه تنها برای تریدرهای حرفه‌ای که حتی برای معامله‌گران مبتدی و تازه‌کارهای بازار نیز فرصتی مناسب باشد. با وجود همه این مسائل فراموش نکنید که مدیریت ریسک صحیح و یادگیری مداوم از اشتباهات برای کم کردن امکان خطا تا حد ممکن ضروری است.

بازار خرسی و گاوی در ارز دیجیتال چیست؟

با اتکا به بازار گاوی و خرسی، چگونه بخریم و کی بفروشیم؟

خرس و گاو در بورس

مقدمه

اصطلاحات خرس و گاو در بورس به این منظور به کار می‌­روند که توضیح دهند بازارهای سهام کلاً چگونه عمل می‌­کنند (یعنی آیا این بازارها با افزایش ارزش مواجه هستند یا با استهلاک ارزش). از سوی دیگر، چون بازار تحت­‌الشعاع نگرش‌­های سرمایه­‌گذاران قرار دارد، لذا این اصطلاحات نیز حاکی از این هستند که سرمایه‌گذاران چه احساسی راجع به بازار و روندهای متعاقب آن دارند. در این مطلب با ما همراه باشد تا نگاهی به این بازارها بیندازیم.

بازار گاوی

به زبان ساده می‌­‌­توان گفت که بازار گاوی به بازاری گفته می‌­شود که ارزش در آن در حال صعود است و افزایش مستمر قیمت‌های سهام بازار از مشخصات این بازار است. در چنین مواقعی، سرمایه­‌گذاران معمولاً ایمان دارند که این روند صعودی در دراز مدت ادامه خواهد یافت. در این سناریو، معمولاً اقتصاد کشور قوی است و سطوح استخدام نیز بالا می‌­باشند.

بازار خرسی

حال برای فهم بهتر مفهوم خرس و گاو در بورس باید تعریف بازار خرسی را نیز مرور کنیم. بازار خرسی بازاری رو به تنزل است. قیمت‌های سهام دائماً افت می‌­‌­کنند و این مسئله نیز منجر به روند نزولی می‌­‌­شود که سرمایه‌گذاران معتقد هستند ادامه خواهد یافت و این مارپیچ روند نزولی تا ابد ادامه خواهد یافت. در بازار خرسی، اقتصاد معمولاً کند است و بیکاری افزایش می‌­یابد؛ زیرا شرکت‌ها شروع به اخراج کارمندان می‌­کنند.

بازار خرسی و گاوی چیست؟

نکات کلیدی در مورد بازارهای خرسی و گاوی

  • بازار گاوی بازار رو به صعود است و از لحاظ اقتصادی مستحکم است، در حالی‌که بازار خرسی بازاری است که در حال عقب‌­نشینی است و ارزش اکثر سهام­‌های آن در حال تنزل می‌­‌­باشد.
  • هرچند که برخی از سرمایه­‌گذاران خرسی هستند، ولی اکثر سرمایه­‌گذاران گاوی می‌­‌­باشند. بازار سهام به عنوان یک کل، همیشه با بازدهی‌­هایی همراه بوده است. در بازار خرسی، خطرناک‌تر است؛ زیرا بسیاری از سهام­‌ها ارزش خود را از دست می‌­دهند. چون پیش‌بینی کف بازار کار سختی است، لذا اکثر سرمایه‌­گذاران پول‌های خود را از بازارها بیرون می‌­کشند و نقدی معامله نمی‌­کنند تا این روند برعکس شود.

مشخصات بازارهای گاوی و خرسی

هرچندکه بازار خرس و گاو در بورس از طریق جهت‌گیری قیمت‌های سهام مشخص می‌شوند، ولی این بازارها مشخصات دیگری نیز دارند که سرمایه­‌گذاران باید از آنها باخبر باشند. لیست زیر در مورد برخی از این فاکتورها توضیح داده است:

  • عرضه و تقاضای اوراق بهادار بازارهای خرسی و گاوی: در بازار گاوی، شاهد تقاضای قوی و عرضۀ ضعیف اوراق بهادار هستیم. به عبارت دیگر، بسیاری از سرمایه‌­گذاران مشتاق خرید اوراق بهادار هستند و تعداد معدودی از آنها مایل به فروش اوراق بهادار می‌­باشند. در نتیجه، زمانی که سرمایه‌­گذاران برای به دست آوردن سهام موجود با یکدیگر رقابت می‌­کنند، قیمت‌های سهام افزایش می‌یابد. در یک بازار خرسی، عکس این مطلب درست است یعنی افراد بیشتری به دنبال فروش هستند تا خرید.
  • روانشناسی سرمایه‌­گذار: از آنجایی که رفتار بازار تحت تاثیر برداشت افراد از رفتار بازار گاوی و خرسی چیست؟ بازار قرار دارد، لذا روانشناسی و احساسات سرمایه­‌گذار بر اینکه آیا بازار صعود خواهد یافت یا نزول، تاثیر می‌گذارد. عملکرد بازار سهام و روانشناسی سرمایه‌گذار به یکدیگر وابسته هستند. در یک بازار گاوی، سرمایه‌گذاران مشتاقانه به امید کسب سود فعالیت می‌­کنند. در بازار خرسی، احساسات بازار منفی است لذا سرمایه­‌گذاران شروع به بیرون کشیدن پول خود از بازارهای سهام و قرار دادن ‌آنها در اوراق بهادار با درآمد ثابت می‌­کنند، و بدین طریق منتظر یک حرکت مثبت در بازار سهام می‌­مانند.
  • تغییر فعالیت‌های اقتصادی: از آنجایی که کسب و کارهایی که سهام­‌های آنها در صرافی‌­ها خرید و فروش می‌­شوند جزو فعالان یک اقتصاد بزرگ به حساب می‌آیند، لذا بازار سهام و اقتصاد ارتباط قوی با یکدیگر دارند. بازار خرسی با یک اقتصاد ضعیف در ارتباط است زیرا اکثر کسب و کارها قادر به ثبت سودهای کلان نیستند زیرا مصرف کنندگان تقریباً به اندازۀ کافی خرج نمی‌­کنند. در یک بازار گاوی، عکس این روند اتفاق می‌افتد، زیرا افراد پول بیشتری برای خرج کردن دارند.

فرق بازار گاوی و خرسی

اندازه‌­گیری تغییرات بازار

عامل کلیدی تعیین کنندۀ خرسی بودن یا گاوی بودن بازار، واکنش سریع بازار به یک رویداد خاص نیست، بلکه نحوۀ عملکرد بازار در دراز مدت، عامل کلیدی است. جابجایی­‌های کوچک فقط بیانگر یک روند کوتاه مدت یا اصلاح بازار هستند. یک دورۀ زمانی طولانی مشخص خواهد کرد که شما در یک بازار گاوی به سر می‌­برید یا خرسی.

زمانبندی دقیق بازار تقریباً غیرممکن است

با این حال، تمام جابجایی‌­های طولانی بازار را نمی‌­توان به عنوان گاوی یا خرسی معرفی کرد. گاهی اوقات یک بازار در یک دورۀ زمانی دستخوش رکود می‌­شود و در نتیجه سعی می‌کند جهت درست را پیدا کند. در این حالت، یکسری جابجایی‌های رو به بالا و رو به پایین واقعاً می‌­توانند سودها و زیان‌های حاصل از روند یکنواخت بازار را تغییر دهند.

در بازارهای خرسی و گاوی چه باید کرد

در یک بازار گاوی، کار ایده‌­الی که یک سرمایه‌­گذار می‌­تواند انجام دهد این است که با خرید به موقع سهام­‌ها با توجه به روند موجود و در صورت امکان، از افزایش قیمت‌ها بهره ببرد و سپس این سها‌‌م‌­ها را زمانی که به پیک خود رسیدند، بفروشد. در بازار گاوی، تمام زیان‌ها اندک و موقتی هستند. یک سرمایه‌گذار می‌تواند فعالانه و با اطمینان کامل در سهام‌­های بیشتری سرمایه­‌گذاری کند و به سود بیشتری دست یابد.

اما در یک بازار خرسی، احتمال اینکه متحمل زیان شوید بیشتر است زیرا قیمت‌ها دائماً در حال از دست دادن ارزش خود هستند و انتهای وضعیت این بازار را نمی‌توان پیش‌بینی کرد. حتی اگر تصمیم به سرمایه‌گذاری با امید تغییر وضعیت بگیرید، احتمالاً قبل از اینکه شرایط تغییر کند متحمل زیان خواهید شد. لذا، قسمت اعظم سودآوری در فروش کوتاه مدت یا در سرمایه­‌گذاری‌های امن‌­تر همچون اوراق بهادار با درآمد ثبت دیده می‌­شوند.

مفهوم بازار گاوی و خرسی

شاید سرمایه‌­گذار به سراغ سهام‌های تدافعی نیز برود. این‌ها سهام­‌هایی هستند که عملکرد آنها خیلی کم تحت تاثیر تغییر روندهای بازار قرار می‌­گیرد و لذا در چرخه‌­های رکود و رونق اقتصادی، ثابت هستند. این‌ها صنایعی همچون خدمات شهری هستند که معمولاً به دولت تعلق دارند و نیازمندی­‌هایی هستند که مردم صرف‌نظر از شرایط اقتصادی آن‌ها را خریداری می‌­کنند.

سخن پایانی

بازارهای گاوی و خرسی تأثیر بسزایی بر سرمایه‌­گذاری­‌های شما دارند؛ لذا بهتر است حین اتخاذ تصمیم سرمایه‌گذاری خود وقت بگذارید تا متوجه شوید وضعیت بازار فعلی چگونه است. این نکته را به خاطر داشته باشید که بازار سهام در دراز مدت همیشه با بازدهی مثبتی همراه است.

مفهوم، بررسی و مقایسه بازار خرسی و گاوی

بازار خرسی و گاوی

کافیست کمی وقت خود را در مطالعات مربوط به بازار سهام یا ارزهای دیجیتال گذارنده باشید، در این صورت بدون شک به دو اصطلاح بازار خرسی و گاوی برخورد داشته‌اید. همان‌طور بازار گاوی و خرسی چیست؟ که می‌دانید بازار گاوی بازار افزایشی است و بازار خرسی برعکس آن، ولی دلیل نام‌گذاری و روی کار آمدن این اصطلاحات کمی مبهم است.

اگر در مورد این دو بازار ارز دیجیتال اطلاعات کافی ندارید و با این دو مفهوم به طور کامل آشنا نیستید، بهتر است این مقاله را تا پایان مطالعه کنید. طی این راهنما، کیوسک آکادمی به شما آموزش می‌دهد منظور از بازار خرسی و گاوی چیست و چرا به این صورت نامیده می‌شوند.

منظور از بازار خرسی و گاوی چیست؟

در دنیای بزرگ سرمایه‌گذاری، اصطلاحات خرس و گاو را اغلب برای اشاره به وضعیت بازار به کار می‌برند. درواقع این اصطلاحات نحوه عملکرد و شرایط فعلی بازارهای سرمایه‌گذاری را توصیف می‌کنند. بدین معنا که افزایش یا کاهش ارزش در بازارهای سرمایه‌گذاری با اصطلاحات ویژه‌ای بیان می‌شوند.

به عنوان یک سرمایه‌گذار بهتر است با توجه به این اصطلاحات نشان‌دهنده وضعیت بازار، جهت عملکرد خود را مشخص کنید و شاهد تاثیر بسزای این فرآیند باشید. بنابراین بسیار مهم است که بتوانید شرایط بازار را با کمک همین اصطلاحات درک و تاثیر آن را بر سود خود پیش‌بینی کنید.

به طور کلی بازار گاوی بازاری با سیر صعودی و دارای اقتصادی سالم است، در حالی که اقتصاد بازار خرسی روبه عقب حرکت می‌کند و ارزش سهام در این بازار به طور مرتب کاهش می‌یابد. برخی سرمایه‌گذاران از سیر نزولی نیز استقبال می‌کنند و به موفقیت دست می‌یابند ولی بیشتر سرمایه‌گذاران به دنبال بازار گاوی و صعودی هستند.

بررسی بازار خرسی

به بازار درحال افول، بازار خرسی گفته می‌شود. البته فراموش نکنید هر بازاری، بازار خرسی در نظر گرفته نمی‌شود مگر اینکه بیش از 20درصد ارزش آن سقوط کرده باشد. در نظر داشته باشید، در بازار خرسی قیمت و ارزش سهام و ارز مورد نظر، دائم کاهش می‌یابد. بنابراین در بازار خرسی شاهد روند نزولی خواهید بود که تاحدود زیادی ادامه‌دار است. درواقع، بازار خرسی مارپیچی روبه پایین تصور می‌شود.

طی بازار خرسی، کارگران کم‌کم از اقتصاد اخراج می‌شوند، در نتیجه روند اقتصاد کندتر می‌شود و در نهایت بیکاری نیز افزایش می‌یابد. برای آشنایی بیشتر با بازار خرسی و گاوی بهتر است بدانید بازار خرسی نقطه مقابل بازار گاوی محسوب می‌شود. بازار خرسی به کاهش قیمت معروف و به طور معمول درگیر بدبینی است.

در ضمن بخاطر بسپارید دلیل نام‌گذاری بازار خرسی ریشه از نحوه حمله این حیوان به دشمنان و مخالفانش است. یک خرس پنجه‌های خود را به سمت پایین می‌کشد، به همین دلیل بازار خرسی استعاره‌ای از ریزش و نزول بازار است. تا اینجای تعریف بازار خرسی و گاوی متوجه شده‌اید که بازار خرسی برعکس بازار گاوی عمل می‌کند.

بازار خرسی و گاوی متفاوت

هر زمان که بازار، خرسی می‌شود مردم از قراردادن پول در بازار مورد نظر می‌ترسند زیرا به طور دقیق نمی‌دانند چگونه سرمایه‌گذاری کنند تا ضرر نبینند. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، دلیل نام‌گذاری بازار خرسی بخاطر روش حمله خاص این حیوان به قربانیان است. پایین کشیدن پنجه خرس نشان از شرایط نزولی بازار رمز ارزها و سهام دارد.

مفهوم بازار گاوی

بازار گاوی، بازار رو به افزایش و دارای شرایط اقتصادی مطلوب است. همان‌طور که می‌دانید بازار گاوی اقتصادی روبه جلو دارد و ارزش سهام و رمز ارز در این بازار در حال افزایش است. این اصطلاحات و استعاره‌ها در واقع احساس سرمایه‌گذاران را نسبت به روند اقتصادی بازارهای مدنظر بیان می‌کنند.

با افزایش مداوم قیمت‌ها شاهد بازار گاوی خواهید بود. در بازارهای سهام نیز، گاو نشان‌دهنده افزایش قیمت سهام‌هاست. طی بازار گاوی، سرمایه‌گذاران اغلب بر این باروند که روند صعودی بازار به شکل بلند مدت ادامه‌دار خواهد بود. با توجه به وجود بازار گاوی، گاهی اقتصاد کشور قوی می‌شود و به راحتی تحت تاثیر حواشی نزولی قرار نمی‌گیرد.

در ادامه توضیح بیشتر بازار خرسی و گاوی باید گفت، بازار گاوی شرایط یک بازار مالی در حال افزایش یا بازاری که انتظار می‌رود افزایش یابد را نشان می‌دهد. اصطلاح بازار گاوی می‌تواند برای هر چیز قابل معامله‌ای مانند اوراق قرضه، املاک و مستغلات، کالا، و رمز ارزها استفاده شود.

قیمت‌های بازار ارزهای دیجیتال به طور مداوم طی معاملات مختلف افزایش یا کاهش می‌یابد. اصطلاح بازار گاوی را برای دوره‌های طولانی قیمت‌های صعودی به کار می‌برند. ناگفته نماند بازار گاوی گاهی تا چند ماه یا حتی چندین سال داوم می‌آورد. به خاطر داشته باشید بازار گاوی یک دوره زمانی در بازارهای مالی به حساب می‌آید که قیمت آن دارایی یا ارز به طور مداوم در حال افزایش است.

3 مورد از خصوصیات و ویژگی‌های مهم بازار خرسی

اگرچه بازار خرسی با توجه به شرایط مالی و اقتصادی قیمت‌های یک بازار، روی کار می‌آید، ولی این بازار ویژگی‌های منحصر به فرد خود را دارد. قبل از شروع سرمایه‌گذاری در هر بازاری بهتر است، سرمایه‌گذاران از خصوصیات بازار خرسی مطلع شوند. در ادامه 3 مورد از ویژگی‌های مهم این بازار را بیان می‌کنیم:

1. عرضه و تقاضای بازار

در بازار خرسی برعکس بازار گاوی، افراد بیشتر به دنبال فروش هستند نه خرید. به طور کلی، در یک بازار خرسی، تقاضا به طور قابل توجهی کمتر از عرضه به چشم می‌خورد. بنابراین قیمت سهام بازار مورد نظر کاهش می‌یابد.

2. روان‌شناسی سرمایه‌گذاران

در طول یک بازار خرسی، بازار احساس منفی خود را به سرمایه‌گذاران منتقل می‌کند. از آنجایی‌که سرمایه‌گذاران منتظر یک حرکت مثبت در بازار مورد نظر هستند، پول و سرمایه خود را به خارج از این بازار و سهام آن انتقال می‌دهند. پس سرمایه‌گذاران در بازار خرسی به دنبال سهامی با درآمد ثابت خواهند بود.

بازار خرسی و گاوی همزمان

در نهایت اینکه کاهش قیمت بازار مورد نظر، اعتماد سرمایه‌گذار به بازار را متزلزل می‌کند. بنابراین، سرمایه‌گذاران پول خود را از بازار خرسی دور نگه‌می‌دارند تا به نوبه خود باعث افزایش قیمت کلی جریان بازار شوند.

3. تغییر در فعالیت‌های اقتصادی

همان‌طور که مشخص است، مشاغلی که سهام آنها در بورس معامله می‌شود بیشتر در روند اقتصادی شرکت می‌کنند. در واقع بورس و اقتصاد به شدت بهم وصل هستند. همه‌ می‌دانند که بازار خرسی با اقتصاد ضعیفی همراه است.

در این بازار مشاغل قادر به کسب سود کلان نیستند زیرا خریداران به اندازه کافی هزینه نمی‌کنند. کاهش سود به طور مستقیم بر ارزش مالی بازار تاثیر می‌گذارد و همچنین باعث تغییر در فعالیت‌های اقتصادی می‌شود.

خصوصیت عمومی بازار گاوی

بازارهای گاوی زمانی رخ می‌دهند که اقتصاد در حال تقویت یا از قبل رشد چشمگیری داشته باشد. این بازار در بیشتر مواقع برای مبارزه با افزایش نرخ بیکاری روی کار می‌آید و به طور معمول با افزایش سود شرکت‌ها همراه می‌شود. در ضمن اعتماد به نفس سرمایه‌گذاران در طی دوره بازار گاوی افزایش می‌یابد.

نکته دیگر این که تقاضای کلی بازار با روند مثبتی پیش می‌رود. همچنین با اندازه‌گیری میزان سود شرکت‌ها و نرخ بیکاری می‌توان تاثیر مثبت بازار گاوی را بهتر درک کرد. در طول این دوره عرضه کاهش می‌یابد و به دلیل بالارفتن تقاضا، بازار سوددهی خوبی خواهد داشت.

ناگفته نماند در بازار گاوی اشتیاق به خرید بیشتر می‌شود در حالی که تنها اندکی از سرمایه‌گذاران تمایل به فروش دارند. درواقع در بازار گاوی، سرمایه‌گذاران بیشتر برای کسب سود تمایل به شرکت در بازار بازار گاوی و خرسی چیست؟ دارند. مهم‌ترین خصوصیت بازار گاوی تقاضای قوی و عرضه ضعیف است. به عبارت دیگر، سرمایه‌گذاران بسیاری مایل به خرید و تعداد کمی حاضر به فروش هستند.

آیا می‌دانید چرا افزایش قیمت‌ها را بازار گاوی می‌نامند؟

همان‌طور که بیان کردیم، بازارهای گاوی اغلب دارای اقتصاد سالم، قوی، و روبه‌رشدی هستند. در این بازارها، از سود و توانایی‌ شرکت‌ها در راستای ایجاد سودهای نقدی خبر داده می‌شود. بدون شک می‌دانید که اقتصاد قوی، تولید کارآمد، اشتغال زیاد، و افزایش خالصانه تولید داخلی همه حاکی از رشد سود هستند. بنابراین با افزایش سود شما شاهد افزایش قیمت سهام شرکت یا رمز ارز مورد نظر خواهید بود.

فراموش نکنید نرخ پایین بهره و مالیات نیز در افزایش سوددهی این بازار موثر است. منشا واقعی بازار گاوی کمی بحث برانگیز به حساب می‌آید. برخی بر این باورند بازار خرسی و گاوی براساس نحوه حمله این حیوانات ناشی می‌شود، این در حالیست که گاو نر در هنگام حمله شاخ‌های خود را به سمت بالا می‌برد. این حرکت گاو استعاره‌ای از وضعیت بازار محسوب می‌شود.

بازار خرسی و گاوی صعودی

پس اگر روند یک بازار، صعودی و قیمت‌ها در حال افزایش باشد، بازار گاوی نامیده می‌شود. به طور کلی سوددهی و بالارفتن نرخ قیمتی بیش از 20درصد حاکی از بازار گاوی است. وقتی سخن از بازارهای مالی سودآور می‌شود، اصطلاح گاو بیشتر مرتبط خواهد بود. درواقع با نام بردن بازار گاوی همه انتظار افزایش قیمت دارند.

نحوه بهره‌مندی از بازار گاوی

در بازار گاوی به منظور بهره بیشتر از شرایط ایده‌آل، سرمایه‌گذار باید در ابتدای روند صعودی بازار، دست به خرید بزند و سپس زمانی که قیمت‌ها به اوج خود رسیدند اقدام به فروش کند. درواقع باید از این افزایش قیمت نهایت استفاده را ببرد. به طور معمول در بازار گاوی ضرر جزئی و موقتی است.

در بازار گاوی سرمایه‌گذاران فعال‌تر و با اعتماد به نفس بیشتری دست به سرمایه‌گذاری می‌زنند. در ضمن سرمایه‌گذارانی که قصد بهره‌بری از بازار گاوی دارند باید هرچه سریع‌تر خرید کنند تا از افزایش قیمت‌ها سود ببرند و سپس زمانی که این قیمت‌ها به اوج خود رسیدند سهام و ارزهای خود را بفروشند. در این صورت تلفات و ضررهای حاصل از بازار موقتی خواهند بود و به کمترین میزان خود می‌رسند.

در زیر بازار گاوی و خرسی چیست؟ چندین استراتژی کاربردی و برجسته‌ که موجب بهره‌مندی از بازار گاوی می‌شود را بیان می‌کنیم. البته به خاطر داشته باشید که در حال حاضر ارزیابی وضعیت بازار امری دشوار و پیچیده است.

1. خرید کردن و نگه داشتن

پیش از این نیز گفتیم یکی از برجسته‌ترین استراتژی‌ها در بهره‌مندی از بازار گاوی خرید سهام و ارز دیجیتال و نگه داشتن بازار گاوی و خرسی چیست؟ آن است. طی این استراتژی سرمایه‌گذار با اعتماد به نفس بالا و خوش‌بینی بیشتر دست به خرید و ذخیره‌سازی می‌زند. همین خوش‌بینی و نگه داشتن ارزهای خریداری شده سبب بالا رفتن قیمت و بهره‌مندی از بازارهای گاوی می‌شود.

2. افزایش خرید و نگه‌داری

افزایش میزان خرید و نگه‌داری استراتژی دیگری در راستای بهره‌مندی بیشتر از بازار گاویست. اما این استراتژی خطر و ریسک بیشتری شامل می‌شود. درواقع یک سرمایه‌گذار با تصور و خوش‌بینی نسبت به افزایش قیمت به طور مداوم به افزایش و نگه‌داری سهم و ارز خود ادامه می‌دهد. سپس در زمان مناسب که قیمت‌ها به بالاترین میزان خود رسیدند آنها را می‌فروشد.

3. تجارت در نوسان

شاید ریسکی‌ترین استراتژی در بهره‌مندی از بازار گاوی، اقدام به تجارت در شرایط نوسانی باشد. سرمایه‌گذاران از طریق این استراتژی و فروش کوتاه یا سایر فنون اقتصادی سعی در کسب حداکثر سود را دارند. در واقع آنها از این تغییرات و نوسانات بازار گاوی برای بهره‌مندی بیشتر استفاده می‌کنند.

بازار خرسی و گاوی بلند مدت

منظور از فروش کوتاه در بازارهای خرسی چیست؟

تجارت، زبانی مخصوص به خود دارد. اگر به تازگی شروع به معامله کرده‌اید، بدون شک به طور مرتب و روزانه با اصطلاحات تجاری بسیاری روبه‌رو می‌شوید. یکی از معروف‌ترین این اصطلاحات بازار خرسی و گاوی و همچین فروش کوتاه مدت در بازار خرسی است. این اصطلاحات برای توصیف موثر وضعیت بازار و برقراری ارتباط با سایر بازرگانان استفاده می‌شوند.

درک مفهوم فروش کوتاه مدت در بازار خرسی به شما کمک می‌کند کاری را که انجام می‌دهید، بهتر و راحت‌تر بیان کنید. بیشتر مردم در این تصور هستند که معامله سودآور معامله‌ای است که با قیمت کمتر خرید کنند و با قیمت بیشتر بفروشند اما این تنها روش کسب و افزایش سود نیست.

فروش کوتاه مدت در بازار خرسی یعنی شما با این تصور که در آینده می‌توانید با قیمت پایین‌تری سود خود را کسب کنید، در ابتدا دست به فروش می‌زنید. به عبارت دیگر، بازار خرسی به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد تا بلافاصله پس از خرید، دست به فروش بزنند یا کمی بعد از خرید اقدام به فروش کنند. به این عمل در بازارهای خرسی فروش کوتاه مدت گفته می‌شود.

در بازارهای خرسی و گاوی چطور عمل کنیم؟

بازار خرسی و گاوی به طور کامل برعکس و مخالف یکدیگر هستند. در بازار گاوی احتمال ضرر و زیان پایین است و در بازار خرسی احتمال این ضرر و زیان بیشتر خواهد بود زیرا قیمت‌ها به طور مداوم ارزش خود را از دست می‌دهند. اما در بازارهای گاوی همیشه پایان کار دارای سودی چشمگیر است.

در بازارهای گاوی باید دست به سرمایه‌گذاری بزنید و در بازارهای خرسی حتی اگر به رشد سود امیدوار هستید در جهت سرمایه‌گذاری کاری انجام ندهید زیرا طی روند و چرخش این بازار بدون شک ضرر خواهید کرد. بنابراین بهتر است برای سودآوری بیشتر از بازار خرسی تنها به فروش کوتاه مدت روی آورید.

بازار خرسی و گاوی دشمن

سخن آخر

هر دو بازار خرسی و گاوی در سرمایه‌گذاری‌ها و میزان کسب سود شما بسیار موثر خواهند بود پس بد نیست زمان کمی را صرف درک این دو بازار کنید و تصمیم بگیرید طی هر یک از این بازارها باید چطور پیش بروید. در ضمن فراموش نکنید بازار ارز و سهام همیشه در طولانی مدت به بازدهی مثبت و خوبی رسیده است.

میزان رضایت و موافقت، و همچنین تجربه‌های خود را درباره این مقاله، با ما به اشتراک بگذارید.

بازار گاوی (Bull Market) چیست؟

بازار گاوی

روند بازار یکی از اساسی ترین جنبه‌های بازارهای مالی محسوب می‌شود. روند بازار به عنوان جهت کلی که یک دارایی یا یک بازار در حال حرکت است تعریف می‌شود. به این ترتیب، روندهای بازار توسط تحلیلگران فنی و تحلیلگران بنیادی به دقت دنبال می‌شود.

بازارهای صعودی تمایل به معامله نسبتاً ساده دارند، زیرا می توانند آسان ترین استراتژی های معاملاتی و سرمایه گذاری را انجام دهند. حتی معامله‌گران بی‌تجربه نیز ممکن است در شرایط بازار صعودی واقعاً مطلوب عمل کنند. با این گفته، درک چگونگی حرکت بازارها در چرخه نیز بسیار مهم است.

بنابراین، چه چیزی باید در مورد بازارهای گاوی (Bull Market) بدانید؟ معامله گران چگونه می توانند از بازارهای صعودی استفاده کنند؟

بازار گاوی چیست؟

بازار صعودی وضعیتی از یک بازار مالی است که در آن قیمت‌ها در حال افزایش است. اصطلاح بازار گاوی اغلب در زمینه بازار سهام مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، می توان از آن در هر بازار مالی از جمله فارکس، اوراق قرضه، کالاها، املاک و مستغلات و ارزهای دیجیتال استفاده کرد. علاوه بر این، یک بازار صعودی ممکن است به دارایی خاصی مانند بیت کوین، اتریوم یا BNB نیز اشاره داشته باشد.

ممکن است شنیده باشید که معامله گران وال استریت از اصطلاحات «صعودی» و «نزولی» استفاده می‌کنند. وقتی یک معامله گر می‌گوید که بازار صعودی است، به این معنی است که انتظار دارد قیمت‌ها افزایش یابد و وقتی بازار نزولی است، انتظار دارند قیمت‌ها کاهش یابد.

شایان ذکر است که بازار صعودی به این معنا نیست که قیمت‌ها کاهش یا نوسان ندارند. به همین دلیل منطقی‌تر است که بازارهای صعودی را در بازه‌های زمانی بزرگ‌تر در نظر بگیرید. از این نظر، بازارهای صعودی شامل دوره‌های کاهش یا تثبیت بدون شکست روند اصلی بازار خواهند بود. به نمودار بیت کوین زیر نگاهی بیندازید. در حالی که دوره‌های کاهش و چند سقوط خشونت‌آمیز بازار وجود دارد، از زمان آغاز به کار در یک روند صعودی بوده است.

بنابراین، از این نظر، تعریف بازار صعودی به این بستگی دارد که در مورد چه بازه زمانی صحبت می‌کنیم. به طور کلی، زمانی که ما از اصطلاح بازار گاوی استفاده می‌کنیم، در بازار گاوی و خرسی چیست؟ مورد بازه زمانی ماه‌ها یا سال‌ها صحبت می‌کنیم. همانند سایر تکنیک های تحلیل بازار، روندهای بازه زمانی بالاتر اعتبار بیشتری نسبت به روندهای بازه زمانی پایین تر خواهند داشت.

به این ترتیب، ممکن است دوره های طولانی کاهش در یک بازار صعودی با بازه زمانی بالا وجود داشته باشد. این حرکت‌های قیمتی خلاف روند، به دلیل نوسان‌پذیر بودن است، اگرچه این می‌تواند بسیار متفاوت باشد.

مثال‌هایی از بازار گاوی

برخی از معروف ترین نمونه های بازارهای گاوی از بازار سهام می‌آیند. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که قیمت سهام و شاخص‌های بازار (مانند نزدک 100) به طور مداوم در حال افزایش هستند.

اقتصاد جهانی بین بازارهای گاوی و خرسی در نوسان است. این چرخه های اقتصادی می توانند سال‌ها، حتی دهه‌ها به طول بیانجامد. برخی معتقد هستند که بازار صعودی که از عواقب بحران مالی 2008 شروع و تا پاندمی ویروس کرونا ادامه یافت «طولانی ترین بازار صعودی تاریخ» بوده است.

با این حال، بیایید نگاهی به عملکرد بلندمدت میانگین صنعتی داوجونز (DJIA) بیندازیم. می‌توانیم ببینیم که اساساً در یک بازار گاوی یک قرنی بوده است. مطمئناً دوره‌هایی از کاهش وجود دارد که می‌تواند سال‌ها طول بکشد، مانند سال‌های 1929 یا 2008، اما روند کلی همچنان رو به افزایش است.

برخی استدلال می‌کنند که ما می‌توانیم روند مشابهی را با بیت کوین ببینیم. اما واقعاً نمی‌توانیم بگوییم که آیا بیت‌کوین و چه زمانی با یک بازار نزولی چند ساله مواجه خواهد شد. همچنین شایان ذکر است که اکثر ارزهای دیجیتال دیگر (آلت کوین‌ا احتمالاً هرگز افزایش قیمت مشابهی را تجربه نخواهند کرد، بنابراین از آنچه در آن سرمایه گذاری می کنید بسیار آگاه باشید.

تفاوت بازار گاوی و بازار خرسی

اینها مفاهیم متضادی هستند، بنابراین حدس زدن تفاوت چندان دشوار نیست. قیمت‌ها به طور مداوم در بازار صعودی افزایش می‌یابد، در حالی که قیمت‌ها به طور مداوم در بازار نزولی در حال کاهش است.

این همچنین منجر به تفاوت در نحوه تجارت می‌شود. در یک بازار صعودی، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران عموماً می‌خواهند حضور طولانی مدت داشته باشند. در حالی که در بازار نزولی این حضور کوتاه مدت است.

یکی دیگر از مواردی که باید در نظر گرفت هزینه‌ها است. ماندن در استیبل کوین‌ها احتمالاً هزینه‌ای در بر نخواهد داشت، زیرا معمولاً هزینه‌ای برای نگهداری وجود ندارد. با این حال، بسیاری از پوزیشن های فروش برای باز نگه داشتن موقعیت به کارمزد سرمایه یا نرخ بهره نیاز دارند. به همین دلیل است که معاملات آتی سه ماهه ممکن است برای موقعیت‌های کوتاه مدت بلندمدت ایده‌آل باشد، زیرا هیچ کارمزد تامین مالی با آنها وجود ندارد.

چگونه از بازارهای صعودی استفاده کنیم؟

ایده اصلی در پشت بازارهای گاوی معاملاتی نسبتا ساده است. قیمت ها در حال افزایش هستند، بنابراین طولانی شدن و خرید نزول به طور کلی یک استراتژی معقول است. به همین دلیل است که استراتژی خرید و نگهداری و میانگین‌گیری هزینه دلار معمولاً برای بازارهای صعودی بلندمدت مناسب است.

ضرب المثلی وجود دارد که می بازار گاوی و خرسی چیست؟ گوید: “روند دوست شماست، تا زمانی که دیگر دوست شما نباشد.” این فقط به این معنی است که معامله با جهت روند بازار منطقی است. در عین حال، هیچ روندی برای همیشه ادامه نخواهد داشت و ممکن است همان استراتژی در سایر بخش‌های چرخه بازار عملکرد خوبی نداشته باشد. تنها قطعیت این است که بازارها می توانند و تغییر خواهند کرد. همانطور که با شیوع COVID-19 دیدیم، بازارهای گاوی چند ساله می توانند در عرض چند هفته از بین بروند.

به طور طبیعی، اکثر سرمایه گذاران در بازار صعودی صعودی خواهند بود. این منطقی است زیرا قیمت ها در حال افزایش هستند، بنابراین احساسات کلی نیز باید صعودی باشد. با این حال، حتی در طول یک بازار صعودی، برخی از سرمایه گذاران نزولی خواهند بود. اگر استراتژی معاملاتی آنها با آن سازگار باشد، حتی ممکن است در معاملات نزولی کوتاه مدت مانند شورتینگ موفق باشند.

به این ترتیب، برخی از معامله گران تلاش می‌کنند تا از اوج های اخیر در بازار صعودی کوتاهی کنند. به هر حال، قدم گذاشتن در مقابل یک گاو نر خشمگین می‌تواند یک بازار گاوی و خرسی چیست؟ اقدام خطرناک باشد.

بازار گاوی و خرسی

تا کنون در مجله فرادرس، مقالات و آموزش‌های متنوعی را در موضوع «بازار گاوی و خرسی» منتشر کرده ایم. در ادامه برخی از این مقالات مرتبط با این موضوع لیست شده اند. برای مطالعه هر مقاله، لطفا روی عنوان آن کلیک کنید.

بورس چیست — به زبان ساده (+ فیلم آموزش رایگان بورس)

در یک تقسیم‌بندی ابتدایی و ساده اقتصادی، می‌توان مردم را به دو دسته تقسیم کرد. دسته اول کسانی هستند که پول و سرمایه و پس‌انداز…

با فرادرس

آموزش‌های ویدئویی فرادرس

همراه شوید

سازمان علمی و آموزشی «فرادرس» (Faradars) از قدیمی‌ترین وب‌سایت‌های یادگیری آنلاین است که توانسته طی بیش از ده سال فعالیت خود بالغ بر ۱۲۰۰۰ ساعت آموزش ویدیویی در قالب فراتر از ۲۰۰۰ عنوان علمی، مهارتی و کاربردی را منتشر کند و به بزرگترین پلتفرم آموزشی ایران مبدل شود. فرادرس با پایبندی به شعار «دانش در دسترس همه، همیشه و همه جا» با همکاری بیش از ۱۸۰۰ مدرس برجسته در زمینه‌های علمی گوناگون از جمله آمار و داده‌کاوی، هوش مصنوعی، برنامه‌نویسی، طراحی و گرافیک کامپیوتری، آموزش‌های دانشگاهی و تخصصی، آموزش نرم‌افزارهای گوناگون، دروس رسمی دبیرستان و پیش دانشگاهی، آموزش‌های دانش‌آموزی و نوجوانان، آموزش زبان‌های خارجی، مهندسی برق، الکترونیک و رباتیک، مهندسی کنترل، مهندسی مکانیک، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع، مهندسی معماری و مهندسی عمران توانسته بستری را فراهم کند تا افراد با شرایط مختلف زمانی، مکانی و جسمانی بتوانند با بهره‌گیری از آموزش‌های با کیفیت، به روز و مهارت‌محور همواره به یادگیری بپردازند. شما هم با پیوستن به جمع بزرگ و بالغ بر ۶۰۰ هزار نفری دانشجویان و دانش‌آموزان فرادرس و با بهره‌گیری از آموزش‌های آن، می‌توانید تجربه‌ای متفاوت از علم و مهارت‌آموزی داشته باشید. مشاهده بیشتر

هر گونه بهره‌گیری از مطالب مجله فرادرس به معنی پذیرش شرایط استفاده از آن بوده و کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب، تنها با کسب مجوز مکتوب امکان پذیر است.
© فرادرس ۱۴۰۱



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.